Ministan ma’adanai na Najeriya, Dele Alake, ya ce sauye-sauyen da shugaban kasa Bola Tinubu ya bullo da shi ne ke haifar da saurin bunkasuwar da ake samu a bangaren ma’adinan kasar.
Alake ya lura cewa gyare-gyaren ya kara habaka gudummawar da bangaren ke bayarwa ga Babban Hajar Cikin Gida (GDP), ya jawo hankalin masu zuba jari kai tsaye daga ketare, da kuma karfafa martabar Najeriya a matsayin inda aka fi son zuba jarin hakar ma’adinai.
Da yake magana ta bakin Darakta-Janar na Ofishin Cadastre na Ma’adinai Obadiah Nkom, a wajen taron ‘yan kasuwa da masu haɓakawa na Kanada da aka kammala a Toronto, Kanada, Ministan ya ce Nijeriya a buɗe take don yin haɗin gwiwa da masu saka hannun jari masu sahihanci da suka himmatu wajen haƙar ma’adinai mai dorewa.
Da yake jawabi ga mahalarta taron karin kumallo na ma’adinan Afirka karo na 27 na shekara, wani babban taron da ya hada ministocin Afirka da shugabannin masana’antu da masu zuba jari na duniya, Alake ya jaddada bukatar kara karfafa hadin gwiwa a tsakanin kasashen Afirka don bullowa dimbin ma’adinai a nahiyar.
Tawagar ma’aikatar ta kuma halarci taron ministocin ma’adinai na kasa da kasa, wanda ya samu halartar wakilai daga kasashe da suka hada da Faransa, Chile, Saudi Arabiya, Jamhuriyar Demokradiyyar Kongo, Kamaru, Saliyo, Kanada, Masar da Australia, tare da kungiyoyin duniya kamar dandalin tattalin arzikin duniya.
Alake ya nanata kudirin gwamnatin tarayya na inganta kara darajar a fannin ma’adanai, inda ya bayyana cewa Najeriya na sauya sheka daga fitar da danyen ma’adanai zuwa kasashen waje don karfafa sarrafa su a cikin gida domin tabbatar da ci gaban tattalin arziki ga ‘yan kasa.
Har ila yau, ya jaddada mahimmancin haɗin kai a tsakanin masana’antar hakar ma’adinai na Afirka, tare da lura da cewa, tsare-tsare da su ba da damammaki masu yawa na kasuwanci, saka hannun jari da ababen more rayuwa.
“Haɗin kai ba ya gazawa saboda Afirka ba ta da tsare-tsare, tana gazawa saboda ayyukan sun tsaya a tsakanin iyakoki,” in ji ministan, yana mai bayyana cewa ayyukan hakar ma’adinai galibi suna fuskantar tabarbarewar ababen more rayuwa kamar layin dogo, wutar lantarki da sarrafa kayan aiki da ke kan iyakokin ƙasa.
Taimakawa Kayayyakin Yanki
Ya yi kira ga cibiyoyin hada-hadar kudi na ci gaba da masu saka hannun jari da su wuce gona da iri da kuma tallafawa tsarin samar da ababen more rayuwa na yankin da zai iya hada ayyukan hakar ma’adinai a kan iyakokin kasar.
Ya kara da cewa, “Najeriya a shirye take ta kafa irin wadannan hanyoyin, muna da bayanai, gyare-gyare da kuma goyon bayan siyasa.
Hakanan Karanta: Bangaren Ma’adinai na Najeriya Ya Yi Ci gaban Ci Gaban Shekaru Goma
A gefen taron, tawagar Najeriyar ta tattauna da shugabar kungiyar kasuwanci ta Canada-Africa, Ms Paula Caldwell, kan fadada harkokin kasuwanci tsakanin Canada da Najeriya a fannin hakar ma’adinai.
Taron, wanda Babban Kwamishinan Kanada a Najeriya, Pasquale Salvaggio ya jagoranta, ya yi la’akari da damammaki na karfafa kasuwanci da hadin gwiwar zuba jari tsakanin kamfanonin Kanada da masana’antar ma’adanai ta Najeriya.
Tattaunawar ta kuma mayar da hankali kan babban taron kasuwanci na hadin gwiwa na Afirka da aka shirya yi a watan Mayu mai zuwa, wanda ke da nufin hada kamfanonin Kanada da damar zuba jari na Afirka da masu ruwa da tsaki na gwamnati.
Taron na kwanaki hudu ya kunshi hadaka da shuwagabannin ma’adanai na kasa da kasa, abokan ci gaban kasa da masu son zuba jari, inda aka bayyana albarkatun ma’adinan Najeriya da kuma sauye-sauyen da ake ci gaba da yi da nufin inganta gaskiya, da karfafa bayanan kasa, tsara ayyukan hakar ma’adanai, da samar da yanayin zuba jari mai fa’ida.
A’isha. Yahaya, Lagos
