Wata kungiya mai fafutukar neman lafiya mai alaka da jami’ar Nsukka ta Najeriya mai suna Health Policy Research Group (HPRG) tare da hadin guiwar masu ruwa da tsaki ta bayyana kudirinta na inganta yawan allurar rigakafin yara da aka ware a matsayin sifili da marasa rigakafi a Najeriya.
Wannan ci gaban ya samo asali ne a wani taron bita na baya-bayan nan da kungiyar ta shirya a Abuja babban birnin Najeriya da nufin gabatar da kimanta sakamakon binciken da wata tawagar bincike da aka kafa sama da shekara guda da ta gabata.
An dai dorawa tawagar aikin yin nazari kan rashin ingancin allurar rigakafin da ake ci gaba da samu a kasar duk kuwa da ci gaba da daukar matakan da hukumomin gwamnati da kungiyoyin hadin gwiwa suka dauka.
A jawabinta na bude taron babbar jami’ar bincike na aikin Farfesa Chinyere Ojiugo Mbachu ta ce taron hadin gwiwa na kwanaki uku kan manufofin kiwon lafiya da bincike na tsarin an tsara shi ne don yin nazari sosai kan rahoton ci gaban kungiyar da samar da dabaru masu amfani da inganci don magance kalubalen da ke hana daukar allurar rigakafi a Najeriya.
Ta jaddada mahimmancin kai wa yaran da ba a yi musu alluran rigakafi ba ta hanyar haɗin kai aiki da sassa daban-daban.
Karanta Hakanan: Kungiyar ta yaba da Yunkurin da Gwamnatin Sokoto ta yi na rigakafin yara
Abubuwan da aka samu daga rahoton ƙungiyar sun nuna ƙalubalen da ke daɗe da yawa waɗanda suka haɗa da ƙarancin shigar da mahimman sassan da ba na kiwon lafiya ba a cikin ƙoƙarin rigakafin ƙasa baki ɗaya rashin fahimta game da alluran rigakafi da abubuwan more rayuwa da gibin ma’aikata a matakin kiwon lafiya na farko.
Sauran shingaye da aka gano sun haɗa da tsadar sufuri nisa mai nisa da ƙasa mai wahala waɗanda duk ke kawo cikas ga samun sabis na rigakafin.
Rahoton ya kuma yi nuni da cewa al’adar karfafa rigakafin duk da cewa ta zama ruwan dare amma a wasu lokuta na haifar da shakku a tsakanin al’ummar yankin.
Irin wannan damuwa ya haifar da tambayoyi kamar me yasa ake ba da alluran rigakafi kyauta yayin da ba a ba da maganin wasu cututtuka ciki har da zazzabin cizon sauro. An kuma gano abubuwan da suka shafi addini da al’adu da ke kewaye da allurar a matsayin manyan cikas.
Rahoton ya zo ne a daidai lokacin da rahoton hukumar lafiya ta duniya WHO da UNICEF ta fitar a shekarar 2024/2025 wanda ya bayyana Najeriya a matsayin kasar da ta fi kowacce yawan adadin yara masu karancin alluran rigakafi da kuma kananan yara a Afirka. Yayin da binciken ya zama kira na farkawa sanannen masanin cututtuka kuma kwararre kan rigakafin Farfesa Abanida ya yi gargadin a guji mayar da hankali kan bayanai kawai ba tare da daukar matakin gaggawa ba.
“Daya daga cikin hanyoyin da za a bi wajen magance wannan al’amari shi ne abin da muke yi a halin yanzu kuna hada kowa da kowa don fahimtar al’amuran da zarar kun fahimci batutuwan da yanzu za ku kalli bangarori daban-daban na abubuwan da aka zayyana kuma menene matsalolin? Menene mafita? Wanene wadanda ya kamata su yi me kuma me? To yaushe ya kamata su yi? Wane irin kayan aiki suke bukata don auna sakamakon ko yaya za a yi? Kuna auna tasirin? Yana da tunani kuma akwai nau’i biyu.
Binciken filin ya mayar da hankali ne a kan jihohi shida na gwaji da ke wakiltar shiyya shida na Najeriya Jihar Abia a Kudu maso Gabas da Jihar Bauchi a Arewa maso Gabas da Jihar Edo a Kudu maso Kudu Jihar Kano a Arewa maso Yamma da Jihar Nasarawa a yankin Arewa ta Tsakiya da kuma Jihar Oyo a Kudu maso Yamma.
Ana sa ran taron zai karkare wajen samar da wani tsari don jagorantar mataki na gaba na ayyukan HPRG da nufin inganta ingantaccen rigakafin rigakafi da rigakafi a fadin Najeriya.
