Najeriya ta amince da sauye-sauyen da ake shirin aiwatarwa a kungiyar Tarayyar Afirka AU, musamman kan batun zaman lafiya, da samar da tsaro, da karfafa cibiyoyin dimokuradiyya, da inganta hadin gwiwa da cibiyoyin hada-hadar kudi na kasa da kasa da kuma kamfanoni masu zaman kansu.
Har ila yau, kasar ta hade kanta da sake fasalin shawarwari da nufin bunkasa ayyukan samar da kayayyaki na cikin gida da na shiyya-shiyya don samar da kudaden raya masu rahusa, da kuma daukar wani tsarin nahiya don rage rashin daidaito, da fadada kariyar zamantakewa, da inganta ayyukan yi mai inganci, da kuma ciyar da manufofin masana’antu da suka hada da juna.
Shugaban kasa Bola Tinubu ne ya gabatar da matsayar Najeriya ta hannun mataimakin shugaban kasa Kashim Shettima, wanda ya wakilce shi a taron rufe taron shugabannin kasashe da gwamnatoci karo na 39 a birnin Addis Ababa na kasar Habasha.
Jawabin ya biyo bayan gabatar da rahotanni kan muhimman batutuwan da kungiyar Tarayyar Afirka ta gindaya, wadanda suka hada da zaman lafiya da tsaro; haɗin kai da ci gaba mai dorewa; da kuma muryar Afirka ta duniya, da sauran batutuwa.
A game da tinkarar manyan laifuffukan da ke tsakanin kasashen duniya da kuma ciyar da tattalin arzikin nahiyar gaba, Shugaba Tinubu ya yaba wa kwamitin zaman lafiya da tsaro saboda amincewa da rundunar hadin gwiwa ta Maritime Task Force don mashigin tekun Guinea a matsayin rundunonin tsaro da ke da ikon isar da matakan tsaro na teku cikin gaggawa a duk fadin yankin.
Alkawari
Ya yi alkawarin Nijeriya na aiwatar da ayyukanta na kafa rundunar, da kuma karfafa rundunar kiyaye zaman lafiya ta Tarayyar Afirka.
“Yawaitar kananan makamai na ci gaba da zama babban abin da ke haifar da rikice-rikicen makamai da tsattsauran ra’ayi a yankinmu, don haka dole ne kungiyarmu ta mayar da hankalinta wajen dakile wadannan dabi’u
“A matsayina na mai masaukin baki na wannan runduna, Najeriya za ta samar da kayayyakin more rayuwa da suka hada da na ofis, jiragen ruwa, jirage masu saukar ungulu da ma’aikatan wucin gadi don tabbatar da cewa rundunar ta ci gaba da aiki, muna ci gaba da jajircewa wajen aiwatar da namu bangaren yarjejeniyar,” in ji shi.
Matsayin Najeriya
Da yake jawabi game da sake duba ka’idojin zama mambobin kwamitin sulhu da tsaro, shugaban kasar ya ce kasarsa na da alaka da “Tare da sabbin shawarwarin shigar da wani sashi dangane da sharudan zama mambobin kwamitin zaman lafiya da tsaro. Kamar yadda aka tsara a cikin sashe na 5 na yarjejeniyar kafa kwamitin zaman lafiya da tsaro, muna kuma goyon bayan shigar da tsarin tattalin arziki da hadin gwiwa tsakanin kasashen Afirka da na shiyya-shiyya.
“Ra’ayinmu ne cewa wannan ya zama dole don tabbatar da hasashen da tasiri a cikin zaman lafiya da tsaro na mu. Mun kuma amince da wajibcin karfafa hadin gwiwa tsakanin kwamitin sulhu da tsaro da kwamitin C-10 (kwamitin shugabannin kasashe da gwamnatoci 10 kan sake fasalin kwamitin sulhu na Majalisar Dinkin Duniya), musamman a matakin jakada.”
Karanta kuma: VP Shettima Ya Halarci Taron Budaddiyar Taron AU karo na 39& #8217;
Dimokuradiyya
Akan dimokuradiyya, shugaba Tinubu ya bayyana goyon bayan Najeriya ga sauye-sauye da nufin karfafa cibiyoyin dimokuradiyya a fadin Afirka.
Ya yabawa kokarin kungiyar AU na magance sauye-sauyen gwamnati da ba su dace ba tare da jaddada muhimmancin shugabanci nagari.
Ya kuma sanar da amincewar kasar ga matakin da kungiyar ta AU ta dauka na dage dakatar da kasashen Gabon da Guinea daga shiga ayyukan kungiyar.
Shugaban na Najeriya ya bayyana cewa, “Nijeriya na maraba da kasashen Gabon da Guinea da suka dawo cikin kungiyarmu bayan kammala sauya sheka ta siyasa.
Akan ma’adanai masu mahimmanci da sarkar darajar masana’antu, Shugaba Tinubu ya sake nanata matsayin kasar yana mai cewa: “Ma’adinan Afirka sune kaddarorin dabarun da yakamata su jagoranci masana’antu da sauye-sauyen tsari,”
Ya jaddada bukatar hada kai da dabarun nahiyar don tabbatar da hakar ma’adinai na tallafawa sarrafa gida, masana’antu da ci gaban fasaha.
Shugaban ya kuma jaddada cewa, kamata ya yi a karfafa taron karawa juna sani na ministocin ma’adinai na kasashen Afirka don kara tabbatar da gaskiya da rikon amana.
Ya kara da cewa: “Najeriya na maraba da hanyoyin G20 Ubuntu kan samar da abinci tare da tallafawa kamfanoni masu zaman kansu da ke da alhakin shiga cikin sarkar darajar noma.”
Shugabannin tawago daban-daban daga kasashe mambobin kungiyar ta AU sun kuma yi tsoma baki a kan shawarwarin yin kwaskwarima da aka gabatar karkashin ajandar ta.
Aisha. Yahaya, Lagos
