Take a fresh look at your lifestyle.

Kungiyar Neman Magani Ga Yan Najeriya Masu Yaki da Cutar Koda

Aliyu bello Mohammed, Katsina

0 108

Kungiyar masu fama da cutar Nephrology ta Najeriya, NAN, ta bukaci gwamnatin Najeriya da kungiyoyi masu zaman kansu da su kara shiga tsakani domin rage kudaden da ake kashe wa mutane sama da miliyan 20 da ke fama da cutar koda a fadin kasar.

A cewar shugaban kungiyar, Dr. Adanze Asinobi, farashin maganin cutar na da matukar tsada, musamman ga masu karamin karfi, don haka akwai bukatar a dauki matakan gaggawa.

Asinobi ya bayyana hakan ne a yayin taron kungiyar na ilimi da taron shekara-shekara karo na 35, mai taken: Ra’ayoyin Yanzu Akan Raunukan Koda, Rigakafi da Gudanar da AKI da ake gudanarwa a jihar Kano dake arewa maso yammacin Najeriya.

Ta ce matakin da gwamnatoci da kungiyoyi masu zaman kansu da sauran masu ruwa da tsaki suka yi ya zuwa yanzu bai wadatar ba wajen rage tsadar maganin cutar saboda haka akwai bukatar a kara daukar matakai.

“Cutar koda babban nauyi ne a kan ‘yan Najeriya da ma duniya baki daya tare da kula da tsadar tsadar kayayyaki wanda ke bukatar karin kokari daga gwamnati da masu ruwa da tsaki kamar kungiyoyi masu zaman kansu don magance maganin da karuwa.

“Saboda tsadar magani, muna ganin mutane suna mutuwa da wuri sakamakon cutar koda, wanda ke matukar damun mu masu ilimin Nephrologists da ke zuwa musu kullun.

“Kusan kashi 10 cikin 100 na masu karbar magani a manyan asibitocin mu na faruwa ne sakamakon kamuwa da cutar koda wanda ke nufin ‘yan Najeriya miliyan 20 idan aka yi la’akari da yawan al’ummarmu miliyan 200.

“Wannan ba ya hada da masu fama da cutar koda da kuma wadanda ke yankunan karkara, wadanda ba su da damar zuwa asibitocin da za su iya samun cikakkiyar ganewar asali,” in ji ta.

Ta ce, tanadin da gwamnatin Najeriya ta yi ta hannun hukumar inshorar lafiya ta kasa, NHIA, a shekarun baya-bayan nan, na gudanar da ayyukan wankin koda guda shida kyauta, ga masu cutar koda, bai wadatar ba saboda yawancin ‘yan Najeriya ba sa cikin shirin.

Shugaban ya jaddada cewa ba a saka cutar koda a cikin zaman kyauta na shirin inshorar lafiya.

Yakin Neman Hankali

Dangane da abin da Likitocin Nephrologists ke yi, Dr.Adanze ya ce kungiyar a nata bangaren ta kaddamar da gangamin wayar da kan jama’a kan matakan kariya da ilmantar da cutar, musamman shan magungunan kashe radadi.

“Mu a namu bangaren mun yanke shawarar wayar da kan jama’a yadda za su kare kansu daga wannan cuta.

“Dole ne mutane su daina tallafawa masu kashe ciwo kamar su Non-Sterodial da Anti-inflammatory drugs wanda Ibuprofen na ɗaya daga cikinsu saboda suna iya lalata koda.

“Mata masu ciki suma su kalli magungunan da suke amfani da su, musamman magungunan rage hawan jini, domin kare jariran da ke cikin su daga kamuwa da cutar koda a nan gaba,” in ji shugaban NAN.

Ta ce ya kamata ’yan Najeriya kamar Amurkawa da sauran kasashen Turai su yunkura wajen neman a saka su cikin tsare-tsaren inshorar lafiya don saukaka tsadar magunguna, musamman masu fama da cutar koda.

“A cikin shekarun 60s da 70s Amurkawa da Turawa sun yi yaƙi don shigar da su cikin tsarin inshorar lafiyar su kuma sun samu. A Najeriya ma za mu iya samu.

“Yayin da muke gwagwarmaya don samar da inshorar lafiya ga jama’a daga gwamnati, dole ne mutane su dauki matakan kariya don kare kansu,” in ji Dr.Adanze.

Taron na kwanaki hudu da ya fara a ranakun 10-14 ga Janairu, yana da jigogi a kan: Amfani da Ci gaba da Maganin Maye gurbin Ƙaura a Ƙasashe masu tasowa; Ciwon Koda Na Ciwon Koda Na Asalin Da Ba a Sani ba; Raunin Koda Mai Ciki Mai Ciki.

 

Leave A Reply

Your email address will not be published.