Kasar Sin Amurka da kuma wasu gwamnatocin kasashen yamma suna matsawa Ghana da ta sake duba batun karin kudin hakar gwal.
Kasar Ghana wacce ita ce babbar mai samar da zinare a Afirka na shirin maye gurbin harajin da take biya na kashi 5 cikin dari da wani jadawalin da zai canza daga kashi 5 zuwa 12 cikin dari dangane da farashin zinare na duniya.
Gwamnatin ta ce an yi wannan canjin ne domin kara kudaden shiga yayin da farashin zinare ya kai wani matsayi mafi girma.
Kamfanonin hakar ma’adinai sun yi gargadin cewa karin kudade na iya sanya Ghana daya daga cikin yankunan hakar ma’adinai mafi tsada a Afirka da rage riba.
Manufofin da aka gabatar na iya fara aiki tun farkon mako mai zuwa idan ba a gyara ko janye shi ba.
Kodayake Ghana ta amince ta rage haraji na yanzu don taimakawa sake fasalin ya ci gaba kamfanonin hakar ma’adinai sun ce adadin da aka ba da shawarar ya kasance mai tsayi sosai kuma sun gabatar da madadin ƙananan ƙima.
Wakilan diflomasiyya daga Amurka da Sin da Burtaniya da Kanada da Ostiraliya da Afirka ta Kudu sun nuna damuwa game da shawarar.
A cewar majiyoyin masana’antu wakilan daga wadannan manufofin sun gana da Ministan Kasuwancin Kasuwancin Ghana a farkon wannan watan kuma sun gabatar da wata takarda ta hadin gwiwa da ke nuna damuwarsu.
Suna kuma neman karin tattaunawa da ministan kudi.
Wani babban jami’in masana’antu ya ce ba kasafai ake ganin irin wannan babban matakin hada-hadar diflomasiyya a kan wani kudurin haraji ba.
Yawancin kamfanonin hakar ma’adinai na duniya sun kuma nuna damuwa a asirce.
Shugabannin manyan kamfanoni da suka hada da Newmont Gold Fields AngloGold Ashanti da Perseus sun tuntubi ministan filayen tsakanin Disamba da Janairu don tayar da batun.
Kamfanonin hakar ma’adinai na kasar Sin kamar su Zijin Mining Chifeng Gold da Shandong Gold suma sun gabatar da zanga-zangar hukuma.
Association of China “Ghana Mining ya yi gargadin cewa canje-canjen da aka gabatar na iya yin barazana ga rayuwar ma’adanai da waɗannan kamfanonin ke sarrafawa gami da ma’adinan Zijin da Akyem ma’adinan Chifeng” Wassa da ma’adinan Cardinal na Shandong.
“Tambayar haraji ta hada kamfanoni kamar babu wani abu a cikin ‘yan shekarun nan” wani babban jami’in masana’antu ya ce.
Kamfanonin hakar ma’adinai ba su amsa nan da nan ga buƙatun yin sharhi ba, kuma ma’aikatun ƙasashe da na kuɗi na Ghana ba su yi sharhi ba.
Duk da takaddama masu samar da zinare tare da ayyukan da ke da alaƙa da Ghana sun ba da rahoton kyakkyawan sakamako na kuɗi a cikin 2025.
Newmont ya sami fiye da dala biliyan 7 Gold Fields ya ninka ribar da ya samu AngloGold Ashanti ya ninka ribar da ya samu kuma Perseus ya ba da rahoton dala miliyan 421.7 a ribar wanda ya karu da kashi 16% daga shekarar da ta gabata.
Reuters/Ladan Nasidi.
